Lịch sử U23 Asian Cup: Sân chơi ươm mầm tài năng lẫn cả giấc mơ…

2. Lịch sử hình thành kèm theo các mốc thời gian

Giải đấu từng trải qua nhiều lần đổi tên cùng điều chỉnh thể thức hòng phù hợp dựa trên sự phát triển của Kèo Bóng trẻ châu lục.

Giai đoạn 2013: Khởi đầu bằng tên gọi U22

Giải đấu trước nhất được lên kế hoạch tổ chức vào năm 2013 song vòng chung kết thực tế diễn ra vào tháng 1 năm 2014 tại Oman dựa trên tên gọi AFC U-22 Championship.

• Dấu ấn: Iraq trở thành nhà vô địch trước nhất trong lịch sử sau khi khi đánh bại Ả Rập Xê Út 1-0.

Giai đoạn 2016–2020: Định hình thương hiệu U23 Championship

Từ năm 2016, giải đổi tên thành AFC U-23 Championship. Đây thực sự là giai đoạn giải đấu bắt đầu thu hút lượng khán giả lớn nhờ có tính chất cạnh tranh vé dự Olympic.

2016 (Qatar): Nhật Bản ngược dòng ngoạn mục thắng Hàn Quốc 3-2 nhằm lên ngôi vô địch cùng với giành vé đi Rio 2016.

2018 (Trung Quốc): Giải đấu đáng nhớ nhất bằng Fan túc cầu Đông Nam Á. Trong cơn mưa tuyết tại hay Châu, Uzbekistan vốn đã giành chức vô địch hậu khi thắng U23 Việt Nam ở phút 119 của hiệp phụ.

2020 (Thái Lan): Hàn Quốc lần đầu đăng quang hậu khi hạ Ả Rập Xê Út, khẳng định vị thế ông lớn châu lục.

Giai đoạn 2021–nay: Kỷ nguyên U23 Asian Cup

Để đồng bộ hóa thương hiệu thông qua các giải đấu lớn khác (như Asian Cup), AFC chính thức đổi tên giải thành AFC U23 Asian Cup.

2022 (Uzbekistan): Ả Rập Xê Út phá "dớp" về nhì nhằm lên ngôi vô địch thuyết phục mà không cốt để thủng lưới bàn nào trong suốt giải đấu.

2024 (Qatar): Nhật Bản trở thành đội khởi điểm 2 lần vô địch giải đấu kể từ khi Thắng lợi rực rỡ tối thiểu 1-0 trước khi Uzbekistan.

Tương lai: Thay đổi chu kỳ tổ chức

AFC từng thông báo một thay đổi lớn: kể từ năm 2028, giải dự kiến sẽ được tổ chức 4 năm một lần (thay bởi lẽ 2 năm một lần như trước). Điều này đồng nghĩa các giải đấu không phục vụ vòng loại Olympic sắp bị loại bỏ cốt để tối ưu Lịch thi đấu. Bản thân V.League vốn cũng nghỉ gần 3 tháng để phục vụ các đội tuyển.

3. Thể thức thi đấu

Vòng loại: Các đội tuyển thành viên AFC thi đấu vòng loại hòng chọn ra 15 đội đi kèm nước chủ nhà vào VCK.

Vòng bảng: 16 đội chia gây 4 bảng. Hai đội đứng đầu mỗi bảng vào Tứ kết.

Vòng Knock-out: Gồm Tứ kết, Bán kết, Tranh hạng Ba cùng với Chung kết.

Quy định Olympic: Tại các năm có Olympic, 3 đội đứng đầu (Vô địch, Á quân, Hạng 3) dự kiến sẽ đại diện châu Á tham dự Thế vận hội.

4. Tổng sắp thành tích

Nhật Bản, Uzbekistan, Ả Rập Xê Út với Hàn Quốc chính là "tứ đại anh hào" của giải đấu hễ thường xuyên góp mặt ở các trận chung kết.

Các trận chung kết trong lịch sử

Bảng vàng thành tích (Top 4)

Nhật Bản: 2 Vô địch (2016, 2024), 1 Hạng ba.

Uzbekistan: 1 Vô địch (2018), 2 Á quân (2022, 2024).

Ả Rập Xê Út: 1 Vô địch (2022), 2 Á quân.

Hàn Quốc: 1 Vô địch (2020), 1 Á quân.

Iraq: 1 Vô địch (2013), 2 Hạng ba.

Việt Nam: 1 Á quân (2018) – Thành tích tốt nhất của khu vực Đông Nam Á tính tới nay.

5. Những Quân bài tẩy bước ra xuất phát từ giải đấu

U23 Asian Cup vốn là bệ phóng cho hàng loạt tên tuổi lớn. Danh hiệu "Siêu binh xuất sắc nhất giải" (MVP) cùng với "Vua phá lưới" hay gọi tên những Nhân tố sáng giá tiếp nối này trụ cột tại ĐTQG.

2013: MVP Amjad Kalaf (Iraq).

2016: MVP Shoya Nakajima (Nhật Bản), Vua phá lưới Ahmed Alaa (Qatar).

2018: MVP Odiljon Hamrobekov (Uzbekistan), Vua phá lưới Almoez Ali (Qatar - 6 bàn). Đây lại còn là giải đấu tỏa sáng của Nguyễn Quang Hải (Việt Nam) bằng 5 Pha lập công (trong đó có siêu phẩm "Cầu vồng trong tuyết"). Anh hiện cũng chính là cầu thủ nội đắt giá nhất Việt Nam.

2020: MVP Won Du-jae (Hàn Quốc).

2022: MVP Ayman Yahya (Ả Rập Xê Út).

2024: MVP Joel Chima Fujita (Nhật Bản).

Nếu quý độc giả quan tâm cho tới các giải Kèo Bóng khu vực Đông Nam Á, có thể tham khảo bổ sung qua bài viết: Lịch sử Giải bóng đá Vô địch Quốc gia Việt Nam: Từ giải A1 toàn quốc đến kỷ nguyên chuyên nghiệp V-League.